Na 9. února připadá Mezinárodní den řeckého jazyka věnovaný památce řeckého národního básníka Dionysia Solomose (8. dubna 1798 – 9. února 1857). Česká společnost novořeckých studií u příležitosti tohoto svátku vyhlásila překladatelskou soutěž 2026 určenou jak neogrecistům, studentům i absolventům, tak širší veřejnosti, tedy všem, kdo se zajímají o řecký jazyk a chtějí prověřit své překladatelské schopnosti.

V červenci roku 2026 uplyne 45 let od úmrtí prozaika Dimitrise Chatzise, který téměř tři desetiletí prožil jako politický uprchlík v Maďarsku a východním Německu.

Dimitris Chatzis se narodil v r. 1913 ve městě Ioannina na severozápadě Řecka. Za Metaxasovy diktatury, ještě v době svých studií, byl jako komunista internován na ostrově Folegandros. Během okupace se zapojil do národního odboje a podílel se na vydávání ilegálních novin, které vycházely v Athénách. V r. 1947 se opět zapojil do vydavatelské činnosti tentokrát v rámci Demokratické armády Řecka (DSE), která působila v horách na severu země. Po její porážce byl mimořádným vojenským soudem odsouzen k trestu smrti a, spolu s desítkami tisíc dalších politických uprchlíků, nucen odejít do zahraničí, do zemí východního bloku.

V Budapešti, kde se usadil, začal studovat byzantské dějiny a literaturu. S podporou byzantologa G. Moravcsika byl vyslán na Humboldtovu univerzitu ve východním Berlíně, kde v roce 1962 dokončil svou doktorskou práci. Poté se vrátil do Budapešti, kde působil jako lektor na katedře byzantské a novořecké filologie. Zároveň přispíval články do exilových novin Laikos Agonas a dalších exilových periodik a podílel se na vydávání překladů novořecké literatury do maďarštiny.

Do Řecka se vrátil v roce 1975. Od té doby přednášel, účastnil se mnoha veřejných diskusí a začal vydávat časopis To Prisma. V roce 1981 mu byla diagnostikována rakovina průdušek, na jejíž následky zemřel 20. července 1980. 

V roce 1952 vydalo nakladatelství Nové Řecko, sídlící v Bukurešti, povídkový soubor Konec našeho malého města, který je spolu s románem Dvojí kniha považován za nejvýznamnější literární dílo autora. Společnou tematickou osou této sbírky je „malé město“, v daném případě Ioannina, a změny, které do jeho společenského a hospodářského života přinesl konec občanské války. Další společnou tematickou linií je etnograficky laděná analýza jeho hrdinů, obyčejných lidí, kolem nichž Dimitris Chatzis splétá své literární mýty.

Povídka Dimitrise Chatzise Σαμπεθάι Καμπιλής je považována za jeden z nejvýznamnějších literárních textů o řeckých Židech, které byly napsány po holokaustu. Autor podává objektivní obraz života Židů ve městě, aniž by se uchyloval ke stereotypům, popisuje soudržnost židovské komunity i její zánik za druhé světové války.

H 9η Φεβρουαρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας αφιερωμένη στη μνήμη του εθνικού ποιητή Διονύσιου Σολωμού (8 Απριλίου 1798 – 9 Φεβρουαρίου 1857). Με την ευκαιρία αυτή η ΤΕΝΣ προκηρύττει μεταφραστικό διαγωνισμό 2026 για νεοελληνιστές, φοιτητές και απόφοιτους, καθώς και για το ευρύ κοινό, δηλ. όλους όσοι ενδιαφέρονται για την ελληνική γλώσσα και θέλουν να δοκιμάσουν τις μεταφραστικές τους ικανότητες.

Τον Ιούλιο του 2026 συμπληρώνονται 45 χρόνια από τον θάνατο του πεζογράφου Δημήτρη Χατζή, ο οποίος έζησε για σχεδόν τρεις δεκαετίες πολιτικός πρόσφυγας στην Ουγγαρία και την Ανατολική Γερμανία. Ο Χατζής γεννήθηκε στα Γιάννενα το 1913. Φοιτητής ακόμα της Νομικής εξορίστηκε ως κομμουνιστής από τη δικτατορία του Μεταξά στη Φολέγανδρο. Στην Κατοχή πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση συμμετέχοντας στην έκδοση παράνομων εφημερίδων που εκδίδονταν στην Αθήνα. Το 1947 εντάχθηκε στον εκδοτικό μηχανισμό του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και μετά την ήττα του αναγκάστηκε να καταφύγει στο εξωτερικό μαζί με δεκάδες χιλιάδες άλλες πολιτικούς πρόσφυγες. Στη Βουδαπέστη, όπου εγκαταστάθηκε, μελέτησε βυζαντινή και μεταβυζαντινή ιστορία και λογοτεχνία, στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ του Ανατολικού Βερολίνου ολοκλήρωσε το διδακτορικό του και στη συνέχεια εργάστηκε ως λέκτορας στην έδρα Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας στη Βουδαπέστη. Παράλληλα αρθρογραφούσε σε προσφυγικά έντυπα και επιμελήθηκε την έκδοση έργων νεοελληνικής λογοτεχνίας στην ουγγρική γλώσσα. Επαναπατρίστηκε στην Ελλάδα το 1975, από τότε έδωσε πλήθος διαλέξεων και συμμετείχε σε πολλές δημόσιες συζητήσεις, ενώ άρχισε να εκδίδει το περιοδικό «Το Πρίσμα». Το 1981 διαγνώστηκε με καρκίνο των βρόγχων, συνέπεια του οποίου κατέληξε στις 20 Ιουλίου 1980.

Το 1952 κυκλοφόρησε από το εκδοτικό «Νέα Ελλάδα», που είχε την έδρα του στο Βουκουρέστι, η συλλογή διηγημάτων «Το τέλος της μικρής μας πόλης», που μαζί με το μυθιστόρημα «Το διπλό βιβλίο», θεωρείται το σημαντικότερο λογοτεχνικό έργο του συγγραφέα. Κοινός θεματικός άξονας της συλλογής είναι η «μικρή πόλη», στην προκειμένη περίπτωση τα Γιάννενα, και οι διαδικασίες μετασχηματισμού της μέσα από κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές που επέφερε το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου.  Κοινός, επίσης, θεματικός άξονας είναι η ηθογραφική ανάλυση των ηρώων του, των απλών ανθρώπων γύρω από τους οποίους ο Δημήτρης Χατζής πλέκει τους λογοτεχνικούς του μύθους.

Το διήγημα του Δημήτρη Χατζή «Σαμπεθάι Καμπιλής» θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα λογοτεχνικά κείμενα για τους έλληνες Εβραίους που γράφτηκαν μετά το Ολοκαύτωμα. Ο συγγραφέας δίνει μια αντικειμενική εικόνα της ζωής των Εβραίων στην πόλη, χωρίς να καταφεύγει σε στερεότυπα, περιγράφει τη συνοχή της εβραϊκής κοινότητας και την τελική διάλυσή της.